سُورَةُ الشُّعَرَاءِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1
طسٓمٓ
طسم
2
تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْمُبِينِ
این آیات کتاب روشنگر است.
3
لَعَلَّكَ بَٰخِعٌۭ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
گویی میخواهی جان خود را از شدّت اندوه از دست دهی بخاطر اینکه آنها ایمان نمیآورند!
4
إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةًۭ فَظَلَّتْ أَعْنَٰقُهُمْ لَهَا خَٰضِعِينَ
اگر ما اراده کنیم، از آسمان بر آنان آیهای نازل میکنیم که گردنهایشان در برابر آن خاضع گردد!
5
وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍۢ مِّنَ ٱلرَّحْمَٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهُ مُعْرِضِينَ
و هیچ ذکر تازهای از سوی خداوند مهربان برای آنها نمیآید مگر اینکه از آن رویگردان میشوند!
6
فَقَدْ كَذَّبُوا۟ فَسَيَأْتِيهِمْ أَنۢبَٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ
آنان تکذیب کردند؛ امّا بزودی اخبار (کیفر) آنچه را استهزا میکردند به آنان میرسد!
7
أَوَلَمْ يَرَوْا۟ إِلَى ٱلْأَرْضِ كَمْ أَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍۢ كَرِيمٍ
آیا آنان به زمین نگاه نکردند که چقدر از انواع گیاهان پرارزش در آن رویاندیم؟!
8
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این، نشانه روشنی است (بر وجود خدا)؛ ولی بیشترشان هرگز مؤمن نبودهاند!
9
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
10
وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئْتِ ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ
(به خاطر بیاور) هنگامی را که پروردگارت موسی را ندا داد که به سراغ قوم ستمگر برو...
11
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ
قوم فرعون، آیا آنان (از مخالفت فرمان پروردگار) پرهیز نمیکنند؟!
12
قَالَ رَبِّ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ
(موسی) عرض کرد: «پروردگارا! از آن بیم دارم که مرا تکذیب کنند،
13
وَيَضِيقُ صَدْرِى وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِى فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَٰرُونَ
و سینهام تنگ شود، و زبانم بقدر کافی گویا نیست؛ (برادرم) هارون را نیز رسالت ده (تا مرا یاری کند)!
14
وَلَهُمْ عَلَىَّ ذَنۢبٌۭ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ
و آنان (به اعتقاد خودشان) بر گردن من گناهی دارند؛ میترسم مرا بکشند (و این رسالت به پایان نرسد)!
15
قَالَ كَلَّا ۖ فَٱذْهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآ ۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ
فرمود: «چنین نیست، (آنان کاری نمیتوانند انجام دهند)! شما هر دو با آیات ما (برای هدایتشان) بروید؛ ما با شما هستیم و (سخنانتان را) میشنویم!
16
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
به سراغ فرعون بروید و بگویید: ما فرستاده پروردگار جهانیان هستیم؛
17
أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
بنی اسرائیل را با ما بفرست!» (آنها به سراغ فرعون آمدند)؛
18
قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًۭا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ
(فرعون) گفت: «آیا ما تو را در کودکی در میان خود پرورش ندادیم، و سالهایی از زندگیت را در میان ما نبودی؟!
19
وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ
و سرانجام، آن کارت را (که نمیبایست انجام دهی) انجام دادی (و یک نفر از ما را کشتی)، و تو از ناسپاسانی!»
20
قَالَ فَعَلْتُهَآ إِذًۭا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ
(موسی) گفت: «من آن کار را انجام دادم در حالی که از بیخبران بودم!
21
فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِى رَبِّى حُكْمًۭا وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
پس هنگامی که از شما ترسیدم فرار کردم؛ و پروردگارم به من حکمت و دانش بخشید، و مرا از پیامبران قرار داد!
22
وَتِلْكَ نِعْمَةٌۭ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
آیا این منتّی است که تو بر من میگذاری که بنی اسرائیل را برده خود ساختهای؟!»
23
قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ
فرعون گفت: «پروردگار عالمیان چیست؟!»
24
قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
(موسی) گفت: «پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، اگر اهل یقین هستید!».
25
قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُۥٓ أَلَا تَسْتَمِعُونَ
(فرعون) به اطرافیانش گفت: «آیا نمیشنوید (این مرد چه میگوید)؟!»
26
قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
(موسی) گفت: «او پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
27
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِىٓ أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌۭ
(فرعون) گفت: «پیامبری که بسوی شما فرستاده شده مسلّماً دیوانه است!»
28
قَالَ رَبُّ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ
(موسی) گفت: «او پروردگار مشرق و مغرب و آنچه میان آن دو است میباشد، اگر شما عقل و اندیشه خود را به کار میگرفتید!»
29
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذْتَ إِلَٰهًا غَيْرِى لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ ٱلْمَسْجُونِينَ
(فرعون خشمگین شد و) گفت: «اگر معبودی غیر از من برگزینی، تو را از زندانیان قرار خواهم داد!»
30
قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَىْءٍۢ مُّبِينٍۢ
(موسی) گفت: «حتّی اگر نشانه آشکاری برای تو بیاورم (باز ایمان نمیآوری)؟!»
31
قَالَ فَأْتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
گفت: «اگر راست میگویی آن را بیاور!»
32
فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌۭ مُّبِينٌۭ
در این هنگام موسی عصای خود را افکند، و ناگهان مار عظیم و آشکاری شد؛
33
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ
و دست خود را (در گریبان فرو برد و) بیرون آورد، و در برابر بینندگان سفید و روشن بود.
34
قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٌۭ
(فرعون) به گروهی که اطراف او بودند گفت: «این ساحر آگاه و ماهری است!
35
يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِۦ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ
او میخواهد با سحرش شما را از سرزمینتان بیرون کند! شما چه نظر میدهید؟»
36
قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَٱبْعَثْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
گفتند: «او و برادرش را مهلت ده؛ و مأموران را برای بسیج به تمام شهرها اعزام کن،
37
يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍۢ
تا هر ساحر ماهر و دانایی را نزد تو آورند!»
38
فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ
سرانجام ساحران برای وعدهگاه روز معیّنی جمعآوری شدند.
39
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ
و به مردم گفته شد: «آیا شما نیز (در این صحنه) اجتماع میکنید...
40
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَٰلِبِينَ
تا اگر ساحران پیروز شوند، از آنان پیروی کنیم؟!»
41
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُوا۟ لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَٰلِبِينَ
هنگامی که ساحران آمدند، به فرعون گفتند: «آیا اگر ما پیروز شویم، پاداش مهمّی خواهیم داشت؟»
42
قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًۭا لَّمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ
گفت: «(آری،) و در آن صورت شما از مقرّبان خواهید بود!»
43
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ
(روز موعود فرا رسید و همگی جمع شدند؛) موسی به ساحران گفت: «آنچه را میخواهید بیفکنید، بیفکنید!»
44
فَأَلْقَوْا۟ حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا۟ بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ ٱلْغَٰلِبُونَ
آنها طنابها و عصاهای خود را افکندند و گفتند: «به عزّت فرعون، ما قطعاً پیروزیم!»
45
فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ
سپس موسی عصایش را افکند، ناگهان تمام وسایل دروغین آنها را بلعید!
46
فَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ
فوراً همه ساحران به سجده افتادند.
47
قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
گفتند: «ما به پروردگار عالمیان ایمان آوردیم،
48
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
پروردگار موسی و هارون!»
49
قَالَ ءَامَنتُمْ لَهُۥ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِى عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَٰفٍۢ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ
(فرعون) گفت: «آیا پیش از اینکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟! مسلّماً او بزرگ و استاد شماست که به شما سحر آموخته (و این یک توطئه است)! امّا بزودی خواهید دانست! دستها و پاهای شما را بعکس یکدیگر قطع میکنم، و همه شما را به دار میآویزم!»
50
قَالُوا۟ لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
گفتند: «مهّم نیست، (هر کاری از دستت ساخته است بکن)! ما بسوی پروردگارمان بازمیگردیم!
51
إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
ما امیدواریم که پروردگارمان خطاهای ما را ببخشد، چرا که ما نخستین ایمانآورندگان بودیم!»
52
۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِىٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
و به موسی وحی کردیم که شبانه بندگانم را (از مصر) کوچ ده، زیرا شما مورد تعقیب هستید!»
53
فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ
فرعون (از این ماجرا آگاه شد و) مأموران بسیج نیرو را به شهرها فرستاد،
54
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَشِرْذِمَةٌۭ قَلِيلُونَ
(و گفت:) اینها مسلّماً گروهی اندکند؛
55
وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَآئِظُونَ
و اینها ما را به خشم آوردهاند؛
56
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ
و ما همگی آماده پیکاریم!»
57
فَأَخْرَجْنَٰهُم مِّن جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍۢ
(سرانجام فرعونیان مغلوب شدند،) و ما آنها را از باغها و چشمهها بیرون راندیم،
58
وَكُنُوزٍۢ وَمَقَامٍۢ كَرِيمٍۢ
و از گنجها و قصرهای مجلّل!
59
كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَٰهَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
(آری،) اینچنین کردیم! و بنی اسرائیل را وارث آنها ساختیم!
60
فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِينَ
آنان به تعقیب بنی اسرائیل پرداختند، و به هنگام طلوع آفتاب به آنها رسیدند.
61
فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ
هنگامی که دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «ما در چنگال فرعونیان گرفتار شدیم!»
62
قَالَ كَلَّآ ۖ إِنَّ مَعِىَ رَبِّى سَيَهْدِينِ
(موسی) گفت: «چنین نیست! یقیناً پروردگارم با من است، بزودی مرا هدایت خواهد کرد!»
63
فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ ۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍۢ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ
و بدنبال آن به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن!» (عصایش را به دریا زد،) و دریا از هم شکافته شد، و هر بخشی همچون کوه عظیمی بود!
64
وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ ٱلْءَاخَرِينَ
و در آنجا دیگران [= لشکر فرعون] را نیز (به دریا) نزدیک ساختیم!
65
وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
و موسی و تمام کسانی را که با او بودند نجات دادیم!
66
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
سپس دیگران را غرق کردیم!
67
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این جریان، نشانه روشنی است ولی بیشترشان ایمان نیاوردند! (چرا که طالب حق نبودند)
68
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگارت شکستناپذیر و مهربان است!
69
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَٰهِيمَ
و بر آنان خبر ابراهیم را بخوان،
70
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَا تَعْبُدُونَ
هنگامی که به پدر و قومش گفت: «چه چیز را میپرستید؟!»
71
قَالُوا۟ نَعْبُدُ أَصْنَامًۭا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ
گفتند: «بتهایی را میپرستیم، و همه روز ملازم عبادت آنهاییم.»
72
قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ
گفت: «آیا هنگامی که آنها را میخوانید صدای شما را میشنوند؟!
73
أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ
یا سود و زیانی به شما میرسانند؟!»
74
قَالُوا۟ بَلْ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ
گفتند: «ما فقط نیاکان خود را یافتیم که چنین میکنند.»
75
قَالَ أَفَرَءَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ
گفت: «آیا دیدید (این) چیزهایی را که پیوسته پرستش میکردید...
76
أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلْأَقْدَمُونَ
شما و پدران پیشین شما،
77
فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّۭ لِّىٓ إِلَّا رَبَّ ٱلْعَٰلَمِينَ
همه آنها دشمن من هستند (و من دشمن آنها)، مگر پروردگار عالمیان!
78
ٱلَّذِى خَلَقَنِى فَهُوَ يَهْدِينِ
همان کسی که مرا آفرید، و پیوسته راهنمائیم میکند،
79
وَٱلَّذِى هُوَ يُطْعِمُنِى وَيَسْقِينِ
و کسی که مرا غذا میدهد و سیراب مینماید،
80
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
و هنگامی که بیمار شوم مرا شفا میدهد،
81
وَٱلَّذِى يُمِيتُنِى ثُمَّ يُحْيِينِ
و کسی که مرا میمیراند و سپس زنده میکند،
82
وَٱلَّذِىٓ أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِى خَطِيٓـَٔتِى يَوْمَ ٱلدِّينِ
و کسی که امید دارم گناهم را در روز جزا ببخشد!
83
رَبِّ هَبْ لِى حُكْمًۭا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّٰلِحِينَ
پروردگارا! به من علم و دانش ببخش، و مرا به صالحان ملحق کن!
84
وَٱجْعَل لِّى لِسَانَ صِدْقٍۢ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
و برای من در میان امّتهای آینده، زبان صدق (و ذکر خیری) قرار ده!
85
وَٱجْعَلْنِى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ
و مرا وارثان بهشت پرنعمت گردان!
86
وَٱغْفِرْ لِأَبِىٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ
و پدرم [= عمویم] را بیامرز، که او از گمراهان بود!
87
وَلَا تُخْزِنِى يَوْمَ يُبْعَثُونَ
و در آن روز که مردم برانگیخته میشوند، مرا شرمنده و رسوا مکن!
88
يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌۭ وَلَا بَنُونَ
در آن روز که مال و فرزندان سودی نمیبخشد،
89
إِلَّا مَنْ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلْبٍۢ سَلِيمٍۢ
مگر کسی که با قلب سلیم به پیشگاه خدا آید!»
90
وَأُزْلِفَتِ ٱلْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ
(در آن روز،) بهشت برای پرهیزکاران نزدیک میشود،
91
وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ
و دوزخ برای گمراهان آشکار میگردد،
92
وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ
و به آنان گفته میشود: «کجا هستند معبودانی که آنها را پرستش میکردید...
93
مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ
معبودهایی غیر از خدا؟! آیا آنها شما را یاری میکنند، یا کسی به یاری آنها میآید؟!»
94
فَكُبْكِبُوا۟ فِيهَا هُمْ وَٱلْغَاوُۥنَ
در آن هنگام همه آن معبودان با عابدان گمراه به دوزخ افکنده میشوند؛
95
وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ
و همچنین همگی لشکریان ابلیس!
96
قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ
آنها در آنجا در حالی که به مخاصمه برخاستهاند میگویند:
97
تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍ
«به خدا سوگند که ما در گمراهی آشکاری بودیم،
98
إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
چون شما را با پروردگار عالمیان برابر میشمردیم!
99
وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلْمُجْرِمُونَ
امّا کسی جز مجرمان ما را گمراه نکرد!
100
فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ
(افسوس که امروز) شفاعتکنندگانی برای ما وجود ندارد،
101
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍۢ
و نه دوست گرم و پرمحبّتی!
102
فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةًۭ فَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
ای کاش بار دیگر (به دنیا) بازگردیم و از مؤمنان باشیم!»
103
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این ماجرا، نشانه (و عبرتی) است؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
104
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
105
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم نوح رسولان را تکذیب کردند،
106
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
107
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ
مسلّماً من برای شما پیامبری امین هستم!
108
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
109
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
من برای این دعوت، هیچ مزدی از شما نمیطلبم؛ اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
110
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس، تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!»
111
۞ قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ
گفتند: «آیا ما به تو ایمان بیاوریم در حالی که افراد پست و بیارزش از تو پیروی کردهاند؟!»
112
قَالَ وَمَا عِلْمِى بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
(نوح) گفت: «من چه میدانم آنها چه کاری داشتهاند!
113
إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّى ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ
حساب آنها تنها با پروردگار من است اگر شما میفهمیدید!
114
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
و من هرگز مؤمنان را طرد نخواهم کرد.
115
إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
من تنها انذارکنندهای آشکارم.»
116
قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمَرْجُومِينَ
گفتند: «ای نوح! اگر (از حرفهایت) دست برنداری، سنگباران خواهی شد!»
117
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِى كَذَّبُونِ
گفت: «پروردگارا! قوم من، مرا تکذیب کردند!
118
فَٱفْتَحْ بَيْنِى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًۭا وَنَجِّنِى وَمَن مَّعِىَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
اکنون میان من و آنها جدایی بیفکن؛ و مرا و مؤمنانی را که با من هستند رهایی بخش!»
119
فَأَنجَيْنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ
ما، او و کسانی را که با او بودند، در آن کشتی که پر (از انسان و انواع حیوانات) بود، رهایی بخشیدیم!
120
ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ ٱلْبَاقِينَ
سپس بقیه را غرق کردیم!
121
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این ماجرا نشانه روشنی است؛ امّا بیشتر آنان مؤمن نبودند.
122
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است.
123
كَذَّبَتْ عَادٌ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم عاد (نیز) رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
124
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان هود گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
125
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ
مسلماً من برای شما پیامبری امین هستم.
126
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
127
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
من در برابر این دعوت، هیچ اجر و پاداشی از شما نمیطلبم؛ اجر و پاداش من تنها بر پروردگار عالمیان است.
128
أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةًۭ تَعْبَثُونَ
آیا شما بر هر مکان مرتفعی نشانهای از روی هوا و هوس میسازید؟!
129
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ
و قصرها و قلعههای زیبا و محکم بنا میکنید شاید در دنیا جاودانه بمانید؟!
130
وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ
و هنگامی که کسی را مجازات میکنید همچون جبّاران کیفر میدهید!
131
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
132
وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِىٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعْلَمُونَ
و از (نافرمانی) خدایی بپرهیزید که شما را به نعمتهایی که میدانید امداد کرده؛
133
أَمَدَّكُم بِأَنْعَٰمٍۢ وَبَنِينَ
شما را به چهارپایان و نیز پسران (لایق و برومند) امداد فرموده؛
134
وَجَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ
همچنین به باغها و چشمهها!
135
إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ
(اگر کفران کنید،) من بر شما از عذاب روزی بزرگ میترسم!»
136
قَالُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ ٱلْوَٰعِظِينَ
آنها [= قوم عاد] گفتند: «برای ما تفاوت نمیکند، چه ما را انذار کنی یا نکنی؛ (بیهوده خود را خسته مکن)!
137
إِنْ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلْأَوَّلِينَ
این همان روش (و افسانههای) پیشینیان است!
138
وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ
و ما هرگز مجازات نخواهیم شد!»
139
فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَٰهُمْ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
آنان هود را تکذیب کردند، ما هم نابودشان کردیم؛ و در این، آیت و نشانهای است (برای آگاهان)؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
140
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
141
كَذَّبَتْ ثَمُودُ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم ثمود رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
142
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ
هنگامی که صالح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
143
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ
من برای شما پیامبری امین هستم!
144
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
145
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
من در برابر این دعوت، اجر و پاداشی از شما نمیطلبم؛ اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
146
أَتُتْرَكُونَ فِى مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ
آیا شما تصوّر میکنید همیشه در نهایت امنیّت در نعمتهایی که اینجاست میمانید،
147
فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍۢ
در این باغها و چشمهها،
148
وَزُرُوعٍۢ وَنَخْلٍۢ طَلْعُهَا هَضِيمٌۭ
در این زراعتها و نخلهایی که میوههایش شیرین و رسیده است؟!
149
وَتَنْحِتُونَ مِنَ ٱلْجِبَالِ بُيُوتًۭا فَٰرِهِينَ
و از کوهها خانههایی میتراشید، و در آن به عیش و نوش میپردازید!
150
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید!
151
وَلَا تُطِيعُوٓا۟ أَمْرَ ٱلْمُسْرِفِينَ
و فرمان مسرفان را اطاعت نکنید!
152
ٱلَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ
همانها که در زمین فساد میکنند و اصلاح نمیکنند!»
153
قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ
گفتند: «(ای صالح!) تو از افسون شدگانی (و عقل خود را از دست دادهای!)
154
مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
تو فقط بشری همچون مائی؛ اگر راست میگویی آیت و نشانهای بیاور!»
155
قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٌۭ لَّهَا شِرْبٌۭ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍۢ مَّعْلُومٍۢ
گفت: «این ناقهای است (که آیت الهی است) برای او سهمی (از آب قریه)، و برای شما سهم روز معینّی است!
156
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍۢ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ
کمترین آزاری به آن نرسانید، که عذاب روزی بزرگ شما را فرا خواهد گرفت!»
157
فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا۟ نَٰدِمِينَ
سرانجام بر آن (ناقه) حمله نموده آن را «پی» کردند؛ (و هلاک نمودند) سپس از کرده خود پشیمان شدند!
158
فَأَخَذَهُمُ ٱلْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
و عذاب الهی آنان را فرا گرفت؛ در این، آیت و نشانهای است؛ ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
159
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
160
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم لوط فرستادگان (خدا) را تکذیب کردند،
161
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ
هنگامی که برادرشان لوط به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
162
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ
من برای شما پیامبری امین هستم!
163
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
164
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
من در برابر این دعوت، اجری از شما نمیطلبم، اجر من فقط بر پروردگار عالمیان است!
165
أَتَأْتُونَ ٱلذُّكْرَانَ مِنَ ٱلْعَٰلَمِينَ
آیا در میان جهانیان، شما به سراغ جنس ذکور میروید (و همجنس بازی میکنید، آیا این زشت و ننگین نیست؟!)
166
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُم مِّنْ أَزْوَٰجِكُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ
و همسرانی را که پروردگارتان برای شما آفریده است رها میکنید؟! (حقّاً) شما قوم تجاوزگری هستید!»
167
قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُخْرَجِينَ
گفتند: «ای لوط! اگر (از این سخنان) دست برنداری، به یقین از اخراج شدگان خواهی بود!»
168
قَالَ إِنِّى لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلْقَالِينَ
گفت: «من دشمن سرسخت اعمال شما هستم!
169
رَبِّ نَجِّنِى وَأَهْلِى مِمَّا يَعْمَلُونَ
پروردگارا! من و خاندانم را از آنچه اینها انجام میدهند رهایی بخش!»
170
فَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
ما او و تمامی خاندانش را نجات دادیم،
171
إِلَّا عَجُوزًۭا فِى ٱلْغَٰبِرِينَ
جز پیرزنی که در میان بازماندگان بود!
172
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
سپس دیگران را هلاک کردیم!
173
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ
و بارانی (از سنگ) بر آنها فرستادیم؛ چه باران بدی بود باران انذارشدگان!
174
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این (ماجرای قوم لوط و سرنوشت شوم آنها) آیتی است؛ امّا بیشترشان مؤمن نبودند.
175
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
176
كَذَّبَ أَصْحَٰبُ لْـَٔيْكَةِ ٱلْمُرْسَلِينَ
اصحاب ایکه [= شهری نزدیک مدین] رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
177
إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ
هنگامی که شعیب به آنها گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
178
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌۭ
مسلّماً من برای شما پیامبری امین هستم!
179
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
180
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
من در برابر این دعوت، پاداشی از شما نمیطلبم؛ اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
181
۞ أَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُخْسِرِينَ
حق پیمانه را ادا کنید (و کم فروشی نکنید)، و دیگران را به خسارت نیفکنید!
182
وَزِنُوا۟ بِٱلْقِسْطَاسِ ٱلْمُسْتَقِيمِ
و با ترازوی صحیح وزن کنید!
183
وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
و حق مردم را کم نگذارید، و در زمین تلاش برای فساد نکنید!
184
وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ وَٱلْجِبِلَّةَ ٱلْأَوَّلِينَ
و از (نافرمانی) کسی که شما و اقوام پیشین را آفرید بپرهیزید!»
185
قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ
آنها گفتند: «تو فقط از افسونشدگانی!
186
وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ
تو بشری همچون مائی، تنها گمانی که درباره تو داریم این است که از دروغگویانی!
187
فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
اگر راست میگویی، سنگهایی از آسمان بر سر ما بباران!»
188
قَالَ رَبِّىٓ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ
(شعیب) گفت: «پروردگار من به اعمالی که شما انجام میدهید داناتر است!»
189
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ ٱلظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
سرانجام او را تکذیب کردند، و عذاب روز سایبان (سایبانی از ابر صاعقهخیز) آنها را فراگرفت؛ یقیناً آن عذاب روز بزرگی بود!
190
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در این ماجرا، آیت و نشانهای است؛ ولی بیشتر آنها مؤمن نبودند.
191
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
192
وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
مسلّماً این (قرآن) از سوی پروردگار جهانیان نازل شده است!
193
نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلْأَمِينُ
روح الامین آن را نازل کرده است...
194
عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ
بر قلب (پاک) تو، تا از انذارکنندگان باشی!
195
بِلِسَانٍ عَرَبِىٍّۢ مُّبِينٍۢ
آن را به زبان عربی آشکار (نازل کرد)!
196
وَإِنَّهُۥ لَفِى زُبُرِ ٱلْأَوَّلِينَ
و توصیف آن در کتابهای پیشینیان نیز آمده است!
197
أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ ءَايَةً أَن يَعْلَمَهُۥ عُلَمَٰٓؤُا۟ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
آیا همین نشانه برای آنها کافی نیست که علمای بنی اسرائیل بخوبی از آن آگاهند؟!
198
وَلَوْ نَزَّلْنَٰهُ عَلَىٰ بَعْضِ ٱلْأَعْجَمِينَ
هرگاه ما آن را بر بعضی از عجم [= غیر عرب] ها نازل میکردیم...
199
فَقَرَأَهُۥ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ مُؤْمِنِينَ
و او آن را بر ایشان میخواند، به آن ایمان نمیآورند!
200
كَذَٰلِكَ سَلَكْنَٰهُ فِى قُلُوبِ ٱلْمُجْرِمِينَ
(آری،) این گونه (با بیانی رسا) قرآن را در دلهای مجرمان وارد میکنیم!
201
لَا يُؤْمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
(امّا) به آن ایمان نمیآورند تا عذاب دردناک را با چشم خود ببینند!
202
فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
ناگهان به سراغشان میآید، در حالی که توجّه ندارند!
203
فَيَقُولُوا۟ هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ
و (در آن هنگام) میگویند: «آیا به ما مهلتی داده خواهد شد؟!»
204
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ
آیا برای عذاب ما عجله میکنند؟!
205
أَفَرَءَيْتَ إِن مَّتَّعْنَٰهُمْ سِنِينَ
به ما خبر ده، اگر (باز هم) سالیانی آنها را از این زندگی بهرهمند سازیم...
206
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُوا۟ يُوعَدُونَ
سپس عذابی که به آنها وعده داده شده به سراغشان بیاید...
207
مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ
این تمتع و بهرهگیری از دنیا برای آنها سودی نخواهد داشت!
208
وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ
ما هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه انذارکنندگانی (از پیامبران الهی) داشتند.
209
ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
تا متذکّر شوند؛ و ما هرگز ستمکار نبودیم! (که بدون اتمام حجّت مجازات کنیم)
210
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ
شیاطین و جنیّان (هرگز) این آیات را نازل نکردند!
211
وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ
و برای آنها سزاوار نیست؛ و قدرت ندارند!
212
إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ
آنها از استراق سمع (و شنیدن اخبار آسمانها) برکنارند!
213
فَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْمُعَذَّبِينَ
(ای پیامبر!) هیچ معبودی را با خداوند مخوان، که از معذّبین خواهی بود!
214
وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ
و خویشاوندان نزدیکت را انذار کن!
215
وَٱخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
و بال و پر خود را برای مؤمنانی که از تو پیروی میکنند بگستر!
216
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تَعْمَلُونَ
اگر تو را نافرمانی کنند بگو: «من از آنچه شما انجام میدهید بیزارم!»
217
وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ
و بر خداوند عزیز و رحیم توکّل کن!
218
ٱلَّذِى يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ
همان کسی که تو را به هنگامی که (برای عبادت) برمیخیزی میبیند؛
219
وَتَقَلُّبَكَ فِى ٱلسَّٰجِدِينَ
و (نیز) حرکت تو را در میان سجدهکنندگان!
220
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
اوست خدای شنوا و دانا.
221
هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ
آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل میشوند؟!
222
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍۢ
آنها بر هر دروغگوی گنهکار نازل میگردند؛
223
يُلْقُونَ ٱلسَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَٰذِبُونَ
آنچه را میشنوند (به دیگران) القا میکنند؛ و بیشترشان دروغگو هستند!
224
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلْغَاوُۥنَ
(پیامبر اسلام شاعر نیست؛) شاعران کسانی هستند که گمراهان از آنان پیروی میکنند.
225
أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِى كُلِّ وَادٍۢ يَهِيمُونَ
آیا نمیبینی آنها در هر وادی سرگردانند؟
226
وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ
و سخنانی میگویند که (به آنها) عمل نمیکنند؟!
227
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًۭا وَٱنتَصَرُوا۟ مِنۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا۟ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَىَّ مُنقَلَبٍۢ يَنقَلِبُونَ
مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام میدهند و خدا را بسیار یاد می کنند، و به هنگامی که مورد ستم واقع میشوند به دفاع از خویشتن (و مؤمنان) برمیخیزند (و از شعر در این راه کمک میگیرند)؛ آنها که ستم کردند به زودی میدانند که بازگشتشان به کجاست!