سُورَةُ الصَّافَّاتِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّۭا
سوگند به (فرشتگان) صفکشیده (و منظّم)
2
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجْرًۭا
و به نهیکنندگان و (بازدارندگان)
3
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكْرًا
و تلاوتکنندگان پیاپی آیات الهی...
4
إِنَّ إِلَٰهَكُمْ لَوَٰحِدٌۭ
که معبود شما یگانه است؛
5
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ ٱلْمَشَٰرِقِ
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، و پروردگار مشرقها!
6
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِزِينَةٍ ٱلْكَوَاكِبِ
ما آسمان نزدیک [= پایین] را با ستارگان آراستیم،
7
وَحِفْظًۭا مِّن كُلِّ شَيْطَٰنٍۢ مَّارِدٍۢ
تا آن را از هر شیطان خبیثی حفظ کنیم!
8
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلْمَلَإِ ٱلْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍۢ
آنها نمیتوانند به (سخنان) فرشتگان عالم بالا گوش فرادهند، (و هرگاه چنین کنند) از هر سو هدف قرارمیگیرند!
9
دُحُورًۭا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ وَاصِبٌ
آنها به شدّت به عقب رانده میشوند؛ و برای آنان مجازاتی دائم است!
10
إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌۭ ثَاقِبٌۭ
مگر آنها که در لحظهای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب» آنها را تعقیب میکند!
11
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآ ۚ إِنَّا خَلَقْنَٰهُم مِّن طِينٍۢ لَّازِبٍۭ
از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سختتر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبندهای آفریدیم!
12
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ
تو از انکارشان تعجّب میکنی، ولی آنها مسخره میکنند!
13
وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ
و هنگامی که به آنان تذکّر داده شود، هرگز متذکّر نمیشوند!
14
وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةًۭ يَسْتَسْخِرُونَ
و هنگامی که معجزهای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوت میکنند!
15
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ مُّبِينٌ
و میگویند: «این فقط سحری آشکار است!
16
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
آیا هنگامی که ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!
17
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ
یا پدران نخستین ما (بازمیگردند)؟!»
18
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ
بگو: «آری، همه شما زنده میشوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!
19
فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌۭ وَٰحِدَةٌۭ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ
تنها یک صیحه عظیم واقع میشود، ناگهان همه (از قبرها برمیخیزند و) نگاه میکنند!
20
وَقَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَا هَٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ
و میگویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»
21
هَٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
(آری) این همان روز جدایی (حقّ از باطل) است که شما آن را تکذیب میکردید!
22
۞ ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ
(در این هنگام به فرشتگان دستور داده میشود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را میپرستیدند...
23
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ
(آری آنچه را) جز خدا میپرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!
24
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ
آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!
25
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ
شما را چه شده که از هم یاری نمیطلبید؟!
26
بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ
ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!
27
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ
(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم میپرسند...
28
قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ
گروهی (میگویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»
29
قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
(آنها در جواب) میگویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!
30
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًۭا طَٰغِينَ
ما هیچ گونه سلطهای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!
31
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ ۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ
اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلّم شده، و همگی از عذاب او میچشیم!
32
فَأَغْوَيْنَٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ
ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!
33
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍۢ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ
(آری) همه آنها [= پیشوایان و پیروان گمراه] در آن روز در عذاب الهی مشترکند!
34
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ
ما این گونه با مجرمان رفتار میکنیم!
35
إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ
چرا که وقتی به آنها گفته میشد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبّر و سرکشی میکردند...
36
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍۢ مَّجْنُونٍۭ
و پیوسته میگفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»
37
بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ
چنین نیست، او حقّ را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!
38
إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ
اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلّم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!
39
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
و جز به آنچه انجام میدادید کیفر داده نمیشوید،
40
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!
41
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌۭ مَّعْلُومٌۭ
برای آنان [= بندگان مخلص] روزی معیّن و ویژهای است،
42
فَوَٰكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ
میوهها (ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته میشوند...
43
فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
در باغهای پر نعمت بهشت؛
44
عَلَىٰ سُرُرٍۢ مُّتَقَٰبِلِينَ
در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زدهاند،
45
يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍۢ مِّن مَّعِينٍۭ
و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را میگردانند؛
46
بَيْضَآءَ لَذَّةٍۢ لِّلشَّٰرِبِينَ
شرابی سفید و درخشنده، و لذّتبخش برای نوشندگان؛
47
لَا فِيهَا غَوْلٌۭ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ
شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست میشوند!
48
وَعِندَهُمْ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌۭ
و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمیورزند.
49
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌۭ مَّكْنُونٌۭ
گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخممرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!
50
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ
(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده میپرسند...
51
قَالَ قَآئِلٌۭ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌۭ
کسی از آنها میگوید: «من همنشینی داشتم...
52
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ
که پیوسته میگفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کردهای...
53
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ
که وقتی ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، (بار دیگر) زنده میشویم و جزا داده خواهیم شد؟!»
54
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
(سپس) میگوید: «آیا شما میتوانید از او خبری بگیرید؟»
55
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ
اینجاست که نگاهی میکند، ناگهان او را در میان دوزخ میبیند.
56
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ
میگوید: «به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!
57
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ
و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!
58
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ
(سپس به یاران خود میگوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمیمیریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،
59
إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ
و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.
60
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
راستی این همان پیروزی بزرگ است!
61
لِمِثْلِ هَٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَٰمِلُونَ
آری، برای مثل این، باید عملکنندگان عمل کنند!
62
أَذَٰلِكَ خَيْرٌۭ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرتانگیز) زقّوم؟!
63
إِنَّا جَعَلْنَٰهَا فِتْنَةًۭ لِّلظَّٰلِمِينَ
ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!
64
إِنَّهَا شَجَرَةٌۭ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ
آن درختی است که از قعر جهنّم میروید!
65
طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ
شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!
66
فَإِنَّهُمْ لَءَاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ
آنها [= مجرمان] از آن میخورند و شکمها را از آن پر میکنند!
67
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًۭا مِّنْ حَمِيمٍۢ
سپس روی آن آب داغ متعفّنی مینوشند!
68
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ
سپس بازگشت آنها به سوی جهنّم است!
69
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ
چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،
70
فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ
با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده میشوند!
71
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ
و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!
72
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ
ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،
73
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ
ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!
74
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
مگر بندگان مخلص خدا!
75
وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌۭ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ
و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم)؛ و چه خوب اجابت کنندهای هستیم!
76
وَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ
و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،
77
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ
و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،
78
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
و نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی نهادیم.
79
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍۢ فِى ٱلْعَٰلَمِينَ
سلام بر نوح در میان جهانیان باد!
80
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
81
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
چرا که او از بندگان باایمان ما بود!
82
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
سپس دیگران [= دشمنان او] را غرق کردیم!
83
۞ وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ
و از پیروان او ابراهیم بود؛
84
إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍۢ سَلِيمٍ
(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد؛
85
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ
هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که میپرستید؟!
86
أَئِفْكًا ءَالِهَةًۭ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ
آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین میروید؟!
87
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان میبرید؟!
88
فَنَظَرَ نَظْرَةًۭ فِى ٱلنُّجُومِ
(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...
89
فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌۭ
و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمیآیم)!»
90
فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ
آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)
91
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمیخورید؟!
92
مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ
(اصلاً) چرا سخن نمیگویید؟!»
93
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ
سپس بسوی آنها رفت و ضربهای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).
94
فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ
آنها با سرعت به او روی آوردند.
95
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ
گفت: «آیا چیزی را میپرستید که با دست خود میتراشید؟!
96
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ
با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که میسازید!»
97
قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَٰنًۭا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ
(بتپرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنّمی از آتش بیفکنید!»
98
فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًۭا فَجَعَلْنَٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ
آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!
99
وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ
(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم میروم، او مرا هدایت خواهد کرد!
100
رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
پروردگارا! به من از صالحان [= فرزندان صالح] ببخش!»
101
فَبَشَّرْنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍۢ
ما او [= ابراهیم] را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!
102
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
103
فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ
هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...
104
وَنَٰدَيْنَٰهُ أَن يَٰٓإِبْرَٰهِيمُ
او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!
105
قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به مأموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا میدهیم!
106
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ
این مسلّماً همان امتحان آشکار است!
107
وَفَدَيْنَٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍۢ
ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،
108
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
و نام نیک او را در امّتهای بعد باقی نهادیم!
109
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ
سلام بر ابراهیم!
110
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
111
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
او از بندگان باایمان ما است!
112
وَبَشَّرْنَٰهُ بِإِسْحَٰقَ نَبِيًّۭا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!
113
وَبَٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَٰقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌۭ وَظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌۭ
ما به او و اسحاق برکت دادیم؛ و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!
114
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!
115
وَنَجَّيْنَٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ
و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!
116
وَنَصَرْنَٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَٰلِبِينَ
و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!
117
وَءَاتَيْنَٰهُمَا ٱلْكِتَٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ
ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،
118
وَهَدَيْنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!
119
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْءَاخِرِينَ
و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!
120
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
سلام بر موسی و هارون!
121
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
122
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!
123
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
و الیاس از رسولان (ما) بود!
124
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ
به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
125
أَتَدْعُونَ بَعْلًۭا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَٰلِقِينَ
آیا بت «بعل» را میخوانید و بهترین آفریدگارها را رها میسازید؟!
126
ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
127
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ
امّا آنها او را تکذیب کردند؛ ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار میشوند!
128
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
مگر بندگان مخلص خدا!
129
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ
ما نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی گذاردیم!
130
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ
سلام بر الیاسین!
131
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
132
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ
او از بندگان مؤمن ما است!
133
وَإِنَّ لُوطًۭا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
و لوط از رسولان (ما) است!
134
إِذْ نَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،
135
إِلَّا عَجُوزًۭا فِى ٱلْغَٰبِرِينَ
مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!
136
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْءَاخَرِينَ
سپس بقیه را نابود کردیم!
137
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ
و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانههای شهرهای) آنها میگذرید...
138
وَبِٱلَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمیاندیشید؟!
139
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
و یونس از رسولان (ما) است!
140
إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ
به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیّت و بار) فرار کرد.
141
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ
و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!
142
فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌۭ
(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحقّ سرزنش بود!
143
فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ
و اگر او از تسبیحکنندگان نبود...
144
لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
تا روز قیامت در شکم ماهی میماند!
145
۞ فَنَبَذْنَٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌۭ
(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!
146
وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةًۭ مِّن يَقْطِينٍۢ
و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!
147
وَأَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ
و او را به سوی جمعیّت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!
148
فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍۢ
آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدّت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهرهمند ساختیم!
149
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ
از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!
150
أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًۭا وَهُمْ شَٰهِدُونَ
آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!
151
أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ
بدانید آنها با این تهمت بزرگشان میگویند:
152
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ
«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ میگویند!
153
أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ
آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!
154
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
شما را چه شده است؟! چگونه حکم میکنید؟! (هیچ میفهمید چه میگویید؟!)
155
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
آیا متذکّر نمیشوید؟!
156
أَمْ لَكُمْ سُلْطَٰنٌۭ مُّبِينٌۭ
یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟
157
فَأْتُوا۟ بِكِتَٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
کتابتان را بیاورید اگر راست میگویید!
158
وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًۭا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ
آنها [= مشرکان] میان او [= خداوند] و جنّ، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند؛ در حالی که جنّیان بخوبی میدانند که این بتپرستان در دادگاه الهی احضار میشوند!
159
سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
منزّه است خداوند از آنچه توصیف میکنند،
160
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
مگر بندگان مخلص خدا!
161
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ
شما و آنچه را پرستش میکنید،
162
مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَٰتِنِينَ
هرگز نمیتوانید کسی را (با آن) فریب دهید،
163
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ
مگر آنها که در آتش دوزخ وارد میشوند!
164
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌۭ مَّعْلُومٌۭ
و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد؛
165
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ
و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستادهایم؛
166
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ
و ما همه تسبیحگوی او هستیم!
167
وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ
آنها پیوسته میگفتند:
168
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًۭا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ
«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،
169
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ
به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»
170
فَكَفَرُوا۟ بِهِۦ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
(امّا هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند؛ ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!
171
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ
وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده...
172
إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ
که آنان یاری شدگانند،
173
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ
و لشکر ما پیروزند!
174
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍۢ
از آنها [= کافران] روی بگردان تا زمان معیّنی (که فرمان جهاد فرارسد)!
175
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
و وضع آنها را بنگر (چه بیمحتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
176
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ
آیا آنها برای عذاب ما شتاب میکنند؟!
177
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ
امّا هنگامی که عذاب ما در آستانه خانههایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!
178
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍۢ
از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!
179
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
و وضع کارشان را ببین؛ آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
180
سُبْحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ
منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف میکنند.
181
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ
و سلام بر رسولان!
182
وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!