سُورَةُ النَّجۡمِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1
وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ
سوگند به ستاره هنگامی که افول میکند،
2
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ
که هرگز دوست شما [= محمّد «ص»] منحرف نشده و مقصد را گم نکرده است،
3
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ
و هرگز از روی هوای نفس سخن نمیگوید!
4
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ
آنچه میگوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده نیست!
5
عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ
آن کس که قدرت عظیمی دارد [= جبرئیل امین] او را تعلیم داده است؛
6
ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ
همان کس که توانایی فوق العاده دارد؛ او سلطه یافت...
7
وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ
در حالی که در اُفق اعلی قرار داشت!
8
ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ
سپس نزدیکتر و نزدیکتر شد...
9
فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ
تا آنکه فاصله او (با پیامبر) به اندازه فاصله دو کمان یا کمتر بود؛
10
فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ
در اینجا خداوند آنچه را وحی کردنی بود به بندهاش وحی نمود.
11
مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ
قلب (پاک او) در آنچه دید هرگز دروغ نگفت.
12
أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ
آیا با او درباره آنچه (با چشم خود) دیده مجادله میکنید؟!
13
وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ
و بار دیگر نیز او را مشاهده کرد،
14
عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ
نزد «سدرة المنتهی»،
15
عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ
که «جنت المأوی» در آنجاست!
16
إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ
در آن هنگام که چیزی [= نور خیرهکنندهای] سدرة المنتهی را پوشانده بود،
17
مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ
چشم او هرگز منحرف نشد و طغیان نکرد (آنچه دید واقعیّت بود)!
18
لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ
او پارهای از آیات و نشانههای بزرگ پروردگارش را دید!
19
أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ
به من خبر دهید آیا بتهای «لات» و «عزّی»...
20
وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ
و «منات» که سوّمین آنهاست (دختران خدا هستند)؟!
21
أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ
آیا سهم شما پسر است و سهم او دختر؟! (در حالی که بزعم شما دختران کم ارزشترند!)
22
تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ
در این صورت این تقسیمی ناعادلانه است!
23
إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ
اینها فقط نامهایی است که شما و پدرانتان بر آنها گذاشتهاید (نامهایی بیمحتوا و اسمهایی بی مسمّا)، و هرگز خداوند دلیل و حجتی بر آن نازل نکرده؛ آنان فقط از گمانهای بیاساس و هوای نفس پیروی میکنند در حالی که هدایت از سوی پروردگارشان برای آنها آمده است!
24
أَمْ لِلْإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ
یا آنچه انسان تمنّا دارد به آن میرسد؟!
25
فَلِلَّهِ ٱلْءَاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ
در حالی که آخرت و دنیا از آن خداست!
26
۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ
و چه بسیار فرشتگان آسمانها که شفاعت آنها سودی نمیبخشد مگر پس از آنکه خدا برای هر کس بخواهد و راضی باشد اجازه (شفاعت) دهد!
27
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ
کسانی که به آخرت ایمان ندارند، فرشتگان را دختر (خدا) نامگذاری میکنند!
28
وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا
آنها هرگز به این سخن دانشی ندارند، تنها از گمان بیپایه پیروی میکنند با اینکه «گمان» هرگز انسان را از حقّ بینیاز نمیکند!
29
فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا
حال که چنین است از کسی که از یاد ما روی میگرداند و جز زندگی مادی دنیا را نمیطلبد، اعراض کن!
30
ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ
این آخرین حدّ آگاهی آنهاست؛ پروردگار تو کسانی را که از راه او گمراه شدهاند بهتر میشناسد، و (همچنین) هدایتیافتگان را از همه بهتر میشناسد!
31
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى
و برای خداست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است تا بدکاران را به کیفر کارهای بدشان برساند و نیکوکاران را در برابر اعمال نیکشان پاداش دهد!
32
ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ
همانها که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دوری میکنند، جز گناهان صغیره (که گاه آلوده آن میشوند)؛ آمرزش پروردگار تو گسترده است؛ او نسبت به شما از همه آگاهتر است از آن هنگام که شما را از زمین آفرید و در آن موقع که بصورت جنینهایی در شکم مادرانتان بودید؛ پس خودستایی نکنید، او پرهیزگاران را بهتر میشناسد!
33
أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ
آیا دیدی آن کس را که (از اسلام -یا انفاق-) روی گردان شد؟!
34
وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ
و کمی عطا کرد، و از بیشتر امساک نمود!
35
أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ
آیا نزد او علم غیب است و میبیند (که دیگران میتوانند گناهان او را بر دوش گیرند)؟!
36
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ
یا از آنچه در کتب موسی نازل گردیده با خبر نشده است؟!
37
وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ
و در کتب ابراهیم، همان کسی که وظیفه خود را بطور کامل ادا کرد،
38
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ
که هیچ کس بار گناه دیگری را بر دوش نمیگیرد،
39
وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
و اینکه برای انسان بهرهای جز سعی و کوشش او نیست،
40
وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ
و اینکه تلاش او بزودی دیده میشود،
41
ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ
سپس به او جزای کافی داده خواهد شد!
42
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ
(و آیا از کتب پیشین انبیا به او نرسیده است) که همه امور به پروردگارت منتهی میگردد؟!
43
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ
و اینکه اوست که خنداند و گریاند،
44
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا
و اوست که میراند و زنده کرد،
45
وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ
و اوست که دو زوج نر و مادّه را آفرید...
46
مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ
از نطفهای هنگامی که خارج میشود (و در رحم میریزد)،
47
وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ
و اینکه بر خداست ایجاد عالم دیگر (تا عدالت اجرا گردد)،
48
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ
و اینکه اوست که بینیاز کرد و سرمایه باقی بخشید،
49
وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ
و اینکه اوست پروردگار ستاره «شعرا»!
50
وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ
(و آیا به انسان نرسیده است که در کتب انبیای پیشین آمده) که خداوند قوم «عاد نخستین» را هلاک کرد؟!
51
وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ
و همچنین قوم «ثمود» را، و کسی از آنان را باقی نگذارد!
52
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ
و نیز قوم نوح را پیش از آنها، چرا که آنان از همه ظالمتر و طغیانگرتر بودند!
53
وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ
و نیز شهرهای زیر و رو شده (قوم لوط) را فرو کوبید،
54
فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ
سپس آنها را با عذاب سنگین پوشانید!
55
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ
(بگو:) در کدام یک از نعمتهای پروردگارت تردید داری؟!
56
هَٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ
این (پیامبر) بیمدهندهای از بیمدهندگان پیشین است!
57
أَزِفَتِ ٱلْءَازِفَةُ
آنچه باید نزدیک شود، نزدیک شده است (و قیامت فرامیرسد)،
58
لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ
و هیچ کس جز خدا نمیتواند سختیهای آن را برطرف سازد!
59
أَفَمِنْ هَٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ
آیا از این سخن تعجّب میکنید،
60
وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ
و میخندید و نمیگریید،
61
وَأَنتُمْ سَٰمِدُونَ
و پیوسته در غفلت و هوسرانی به سر میبرید؟!
62
فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩
حال که چنین است همه برای خدا سجده کنید و او را بپرستید!