تولد و نسب امام علی (ع)
امام علی بن ابیطالب (ع) در ۱۳ رجب سال ۳۰ عامالفیل (حدود ۶۰۰ میلادی) در درون کعبه در شهر مکه به دنیا آمد؛ رخدادی که در تاریخ اسلام منحصربهفرد است و هیچکس جز او چنین فضیلتی ندارد.
پدر: ابوطالب بن عبدالمطلب (عمو و حامی پیامبر اسلام)
مادر: فاطمه بنت اسد (از زنان مؤمن و بافضیلت قریش)
کنیه: ابوالحسن، ابوتراب
لقبها: امیرالمؤمنین، اسدالله، حیدر، مرتضی، وصی، ولیالله
کودکی و تربیت در کنار پیامبر (ص)
امام علی (ع) از کودکی تحت سرپرستی مستقیم حضرت محمد (ص) قرار گرفت. پیامبر او را همچون فرزند خود پرورش داد و علی (ع) از همان خردسالی با اخلاق، اندیشه و وحی الهی آشنا شد.
نخستین مرد مسلمان
هیچگاه بت نپرستید
از آغاز بعثت تا پایان عمر پیامبر، همواره همراه و یاور ایشان بود
ایمان و نقش در آغاز اسلام
امام علی (ع) در حدود ۱۰ سالگی به پیامبر ایمان آورد. در شرایطی که اسلام در اقلیت و تحت فشار شدید بود، او شجاعانه از پیامبر دفاع میکرد.
مهمترین نقشها:
لیلهالمبیت: خوابیدن در بستر پیامبر برای حفظ جان ایشان هنگام هجرت
نویسنده وحی و آگاه به تأویل قرآن
حامل اسرار علمی پیامبر
نقش امام علی (ع) در جنگها
امام علی (ع) بزرگترین فرمانده نظامی اسلام بود و در تمام جنگها (جز تبوک) حضور داشت:
جنگهای مهم:
بدر: کشتن سران قریش
احد: دفاع جانانه پس از فرار بسیاری
خندق: شکست عمرو بن عبدود (ضربت علی برتر از عبادت جن و انس)
خیبر: کندن درِ قلعه خیبر
پیامبر فرمود:
> «علی از من است و من از علیام»
ازدواج و خانواده
امام علی (ع) با حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر پیامبر، ازدواج کرد.
فرزندان:
امام حسن (ع)
امام حسین (ع)
حضرت زینب (س)
حضرت امکلثوم (س)
و فرزندان دیگر از همسران بعدی
جانشینی و مسئله خلافت
در غدیر خم (سال ۱۰ هجری)، پیامبر اسلام به فرمان الهی فرمود:
> «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»
با این حال، پس از رحلت پیامبر، خلافت به دیگران رسید و امام علی (ع) حدود ۲۵ سال از حکومت کنار گذاشته شد، اما:
مشاور خلفا بود
مرجع علمی و قضایی جامعه اسلامی
صبورانه برای حفظ اسلام سکوت کرد
خلافت و حکومت امام علی (ع)
پس از قتل عثمان، مردم با اصرار فراوان با امام علی (ع) بیعت کردند (سال ۳۵ هجری).
ویژگیهای حکومت:
عدالتمحور
مبارزه با فساد و اشرافیگری
مساوات در بیتالمال
حمایت از محرومان
جنگهای دوران خلافت:
جمل (با ناکثین)
صفین (با معاویه)
نهروان (با خوارج)
علم، حکمت و شخصیت اخلاقی
امام علی (ع):
داناترین فرد به قرآن
سرچشمه فقه، کلام و عرفان اسلامی
الگوی کامل زهد، شجاعت، عدالت و تقوا
آثار منسوب:
نهجالبلاغه (خطبهها، نامهها، حکمتها)
دعاها و کلمات قصار
شهادت امام علی (ع)
ضربت: سحرگاه ۱۹ رمضان سال ۴۰ هجری
محل: مسجد کوفه
ضارب: عبدالرحمن بن ملجم مرادی (از خوارج)
شهادت: شب ۲۱ رمضان
آخرین وصیت:
> «الله الله فی الأیتام…»
محل دفن
پیکر مطهر امام علی (ع) در نجف اشرف (عراق) به خاک سپرده شد؛ مکانی که امروز یکی از بزرگترین مراکز زیارتی جهان اسلام است.
جمعبندی
امام علی (ع):
الگوی کامل انسان الهی
مظهر عدالت و شجاعت
معیار حق و باطل
امام اول شیعیان و پیشوای همه آزادگان تاریخ
